Logo Familiestichting Haselhoff

Haselhof(f) een erfnaam

Oudste vermeldingen van de erfnaam Haselhof(f)


Vermoedelijk al in het eerste millennium van de jaartelling wordt de naam Haselhof(f) gebruikt als aanduiding van een erf of boerderij.

De oudste schriftelijke vermelding die tot nu toe is gevonden(1062), betreft een erfgoed Haselhof ten noordoosten van Neurenberg. Waarschijnlijk is dit het nog altijd bestaande erf Haselhof bij het dorp Pettensiedel.

Het erf Haselhof aan de Hellweg in Wambel is vermoedelijk nog ouder. Ook deze boerderij bestaat nog steeds, maar is intussen opgeslokt door de fors gegroeide stad Dortmund.
Inmiddels is gebleken dat er in de Duitstalige gebieden in Europa tientallen erven Haselhof, op verschillende manieren geschreven, hebben bestaan. Meerdere van deze erven bestaan nog steeds en dragen ook die naam nog , sommige zijn uitgegroeid tot gehuchten of zelfs tot een dorp.
Ook de familienamen Hasselhoff, Haseloff en Haselhofer zijn terug te voeren tot een boerderijnaam.

Foto_leeg_100x150pix.pngWambel_Haselhoff.JPG
Erf Haselhof aan de Hellweg te Wambel. Reeds genoemd in 1482

Verspreiding van de erfnaam Haselhof(f) over Duitstalig Europa

Erven met de naam Haselhof(f) komen voor in bijna alle (voormalige) Duitstalige gebieden, zo ook in Polen (Oost) Pruisen, Tsjechië (Bohemen), Oostenrijk, Zwitserland, Italië (Zuid-Tirol) en Frankrijk (Elzas).Van een aantal van deze erven is vastgesteld dat de naam Haselhof al in de middeleeuwen werd gebruikt. Een sluitende verklaring voor het verschijnsel dat deze erfnaam op zoveel verschillende plaatsen en verspreid over zo’n groot gebied voorkomt, is nog niet gevonden.

Mogelijke verklaringen kunnen zijn:

  • Vanwege de betekenis van de naam Haselhof en/of het bestaan van een plek die al die naam droeg, heeft de boerderij de naam gekregen.
  • De erfnaam/familienaam Haselhof(f) is meegenomen door kolonisten in de periode 1100-1300. Toen werd Midden Europa vanuit het westen en vanuit de reeds bewoonde rivierdalen gekoloniseerd en in cultuur gebracht. Een voorbeeld hiervan is het erf Haseloff in de streek Fläming in Brandenburg. Dit gebied is in die periode veroverd op Slavische stammen en vervolgens door kolonisten uit Vlaanderen en het Rijnland in cultuur gebracht.
  • Vanuit de ouderlijke boerderij hebben zonen de naam meegenomen en gebruikt voor de door hen gestichte boerderij. Zowel in de regio Dortmund als Borken lijkt hier sprake van te zijn.

De verspreiding van de erven "Haselhoff" in Midden Europa is in een tabel weergegeven

Van erfnaam naar familienaam

In Westfalen, maar ook in Twente en in de Achterhoek was het gebruikelijk dat de bewoners van boerderijen de erfnaam ook als familienaam gebruikten. Toen in de late middeleeuwen boerenzonen naar de steden trokken om zich daar te vestigen, namen ze de erfnaam als familienaam mee. Zo kon de familienaam Haselhof(f) zich verspreiden en uitbreiden. Bij de erf- en familienamen Hasselhoff uit Nedersaksen, Haseloff uit Brandenburg en Haselhofer uit Oostenrijk heeft zich dezelfde ontwikkeling voorgedaan.

Het is opvallend dat in andere gebieden waar erven met de naam Haselhof(f) ontstonden, de erfnaam niet als familienaam is gebruikt. Zo liggen in de deelstaat Beieren verschillende erven Haselhof(f) maar komt de familienaam er van oorsprong niet voor.

De familienaam Haselhoff, of een variant daarvan, is dus in een beperkt aantal regio’s ontstaan. Misschien is het ontstaan zelfs terug te brengen tot één of enkele stam-erven, zoals de erven Haselhof in Wambel bij Dortmund en in Marbeck bij Borken en het erf Hasselhoff in Völkersen bij Bremen.

top page

Update: 14-10-2018
Twitter