Logo Familiestichting Haselhoff

De Burcht te Wedde

Deze burcht siert de omslagen van beide familiekronieken. Terecht, want dit kasteeltje speelt een belangrijke rol in onze familiegeschiedenis. Derck Haselhoff en na hem diverse nazaten waren vanaf 1637 tot 1803 borggraaf in dienst van de op de borg zetelende drost. Ze woonden tegenover de burcht in het borggraafhuis. Ze waren onder meer verantwoordelijk voor de rechtshandhaving in Westerwolde en voor de gevangenen die opgesloten zaten in het poortgebouw van de burcht. Rechtszittingen voor de drost werden in het borggraafhuis, dat ook als herberg dienst deed, gehouden. Het borggraafhuis bestaat al lang niet meer. Tegenwoordig staat op die plaats het gemeentehuis van Bellingwedde.
De geschiedenis van de burcht begint rond 1360, wanneer de hoofdelingenfamilie Addinga, verdreven uit het door de Dollard overstroomde Reiderland, een steenhuis bouwt. In Wedde, heel strategisch op de plek waar de handelsroute tussen de Hanzestad Groningen en Westfalen de Westerwoldse A kruist. Zeer tegen de zin van de Westerwolders die met hun heer, de bisschop van Münster, hadden afgesproken dat er in dit gebied geen versterkingen mochten worden gebouwd. De feodale Addinga’s en de Westerwolders leven vervolgens meer dan een eeuw in voortdurende onmin met elkaar: over en weer worden moorden

Foto impressie van de Burcht te Wedde
Klik op de foto voor een fotoimpressie van de Burcht. Door links of rechts op de foto te klikken loopt u door het foto bestand. Foto\'s worden gepubliceerd met toestemming van Ed Gaikema van toerismegroningen.com

In 1478 wordt het steenhuis door troepen van het machtsbeluste Groningen verwoest, maar Haye Addinga herbouwt en versterkt het huis in 1486 met toestemming van de bisschop. In 1530 verliest de familie Addinga de burcht echter definitief, wanneer Berend van Hackfort, een legeraanvoerder onder hertog Karel van Gelre, de burcht verovert. Hij wordt door de hertog als drost van Westerwolde aangesteld. Berend van Hackfort maakt van het steenhuis een echte vesting met ringmuren, bastions, grachten en een poortgebouw met cellen voor de gevangenen. Om aan bouwmaterialen te komen laat hij zelfs de kerk van Vlagtwedde afbreken.

In 1536 komen Westerwolde en de burcht opnieuw in andere handen als Georg Schenk van Toutenburg, stadhouder onder Karel V, het kasteel verovert en Westerwolde in leen krijgt. Zijn wapen, ingemetseld in de toren, herinnert nog aan deze periode.

In 1561 wordt de stadhouder van de noordelijke provincies, de graaf van Aremberg, heer van Westerwolde de eigenaar van de burcht. Enkele jaren later in 1568 bij het begin van de Tachtigjarige Oorlog, wordt de burcht veroverd door Adolf en Lodewijk van Nassau. In de slag bij Heiligerlee, enkele weken later sneuvelen zowel Adolf als de graaf van Aremberg.

In 1593 wordt Westerwolde definitief op de Spanjaarden veroverd door troepen van de Friese stadhouder Willem Lodewijk. De burcht wordt tijdens gevechtshandelingen zwaar beschadigd. De familie van Aremberg blijft weliswaar eigenaar van Westerwolde en van de burcht maar Willem Lodewijk stelt een eigen drost aan en er worden troepen van de Republiek op de burcht gelegerd. Westerwolde maakt vanaf dat moment deel uit van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en de burcht in Wedde wordt het bestuurlijke centrum.

De familie van Aremberg verkoopt de heerlijkheid Westerwolde en de burcht in 1617 aan de koopman Willem van Hove uit Alkmaar. Deze heeft hier al gauw spijt van en verkoopt zijn bezit twee jaar later aan de stad Groningen, de nieuwe heer van Westerwolde. De eerste ‘Groninger’ drost Johan Coenders benoemt in 1637 Derck Haselhoff als zijn borggraaf.

In de periode 1666-1673 veroveren en bezetten de troepen van ‘Bommen Berend’, de bisschop van Münster, de burcht tot twee keer toe. Opnieuw wordt de burcht zwaar beschadigd en wordt het dorp Wedde platgebrand. In de jaren daarna raakt de burcht zijn militaire betekenis kwijt en worden de muren en torens afgebroken en de grachten gedempt.










Schets van de Burcht te Wedde.Gemaakt door Theodorus Beckeringh omstreeks 1750
schets_borg_beckeringhkaart-1.jpg

De Franse tijd (1795-1813) betekent het einde van de Heerlijkheid Westerwolde. De laatste drost verlaat de burcht en ook de laatste borggraaf, Elzo Hazelhoff jr., raakt in 1803 zijn functie kwijt. Westerwolde wordt onderdeel van de provincie Groningen.

De stad Groningen maakt vervolgens aanstalten om de burcht af te breken, maar de plaatselijke notaris A.H. Koning redt het in verval geraakte kasteeltje van de ondergang door het te kopen en als woonhuis in te richten. De familie Koning blijft tot 1955 eigenaar van de burcht. In dat jaar wordt het Waterschap Westerwolde de nieuwe eigenaar en vindt een grondige renovatie plaats. Nadat van 1977 tot 1990 de Streekraad Oost-Groningen in de burcht is gehuisvest, wordt het pand verkocht aan de gemeente (toen nog) Bellingwolde.
Sinds 2011 heeft de burcht een nieuwe eigenaar en bestemming, dankzij het initiatief van Frank Ferrari, zijn echtgenote en Leo Janson. Nadat de door hen in het leven geroepen Stichting Burcht Wedde de burcht en de directe omgeving op schitterende wijze heeft laten restaureren zijn in het gebouw nu een kinderhotel, een erfgoedlogies en een restaurant gehuisvest. Ook zijn er enkele vertrekken zodanig ingericht dat zij de bezoekers een idee geven van de historie van de burcht en van de omgeving. Een van die vertrekken heeft de naam Haselhoff Sociëteit gekregen.

top page

Update: 14-10-2018
Twitter