Logo Familiestichting Haselhoff

"Onze" Baardmankruik

Rond 1960 heeft een kraanmachinist tijdens werkzaamheden voor de bouw van het nieuwe kantoor voor het waterschap Dollardzijlvest in Wedde, een baardmankruik opgegraven. Tegenwoordig is dit gebouw in gebruik als gemeentehuis van Bellingwedde. Op of nabij deze plek, tegenover de borg, heeft vroeger het borggraafhuis gestaan. In dit huis hebben vanaf 1637 tot in de eerste helft van de 19e eeuw diverse generaties van onze familie gewoond en - als borggraaf – gewerkt. Het zou dus kunnen zijn, dat deze kruik ooit in het bezit is geweest van de familie Haselhoff.

Foto_leeg_100x150pix.pngbaardmankruik.jpg
Baardmankruik. Gevonden te Wedde rond 1960

Baardmankruiken zijn van de 15e tot en met de 18e eeuw gemaakt in het gebied rond de stad Keulen. Kunsthistorici zijn het er niet over eens waar de baardman op de hals van de kruiken symbool voor staat. Volgens de overlevering zou de baardige manskop God moeten voorstellen. Volgens een andere verklaring zouden Keulse pottenbakkers, die in de 16e eeuw werden verjaagd uit de stad Keulen, uit kwaadheid de gezichten van de Keulse stadsbestuurders hebben aangebracht op de hals van de baardmankruiken. De pottenbakkers zouden verjaagd zijn vanwege het gifgas dat vrijkwam bij hun bakproces. Dit leidde tot een rel en veel pottenbakkers vestigden zich in het nabijgelegen Frechen. De baardmankruiken waren in de zestiende en zeventiende eeuw in Europa heel gangbaar als voorraadpotten, zoals voor het bewaren van brandewijn. Ze gingen ook mee aan boord van VOC schepen naar Japan.Hoe oud onze baardman is kunnen we niet met zekerheid stellen. Enkele geraadpleegde deskundigen houden het voorlopig op de periode tussen 1550 en 1650.

Het borggraafhuis in Wedde was naast rechthuis - de plaats waar de drost zijn rechtszittingen hield - ook herberg en woonhuis van de borggraaf en zijn gezin. Het erf rondom het borggraafhuis strekte zich uit tot aan de oever van de Westerwoldse A, de vaarverbinding naar de Dollard en de Noordzee. De graafmachinemachinist die de baardmankruik veertig jaar lang thuis heeft bewaard, vertelde dat hij de kruik heeft opgegraven op de vermoedelijke plek van een voormalige zwaaikom. Een plaats waar de schepen konden draaien. Dit zou kunnen verklaren dat de baardmankruik nagenoeg onbeschadigd is gebleven. Hij kan overboord zijn gevallen of in het water zijn gegooid. Dat de kruik in het borggraafhuis is gebruikt is ook goed voor te stellen. De drost, of de in de herberg verblijvende gasten zullen op zijn tijd wel een slokje hebben gelust. Gezien de geschatte ouderdom van de kruik, is het niet ondenkbaar dat een borggraaf Haselhoff met de inhoud van deze kruik de nodige glazen of bekers heeft gevuld.

De baardmankruik is door de Familiestichting aangekocht en thans tentoongesteld in de vitrine van de Haselhoff Sociëteit.


top page

Update: 14-10-2018
Twitter